14. Hukuk Dairesi 2014/15632 E. , 2016/291 K.

14. Hukuk Dairesi 2014/15632 E. , 2016/291 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

Davacılar vekili tarafından, davalı aleyhine 28.08.2013 gününde verilen dilekçe ile ortaklığın giderilmesi istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kısmen reddine dair verilen 02.09.2014 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

_ K A R A R _

Dava, ortaklığın giderilmesi isteğine ilişkindir.

Davacılar, 122 ada 4 parsel ve 5 parsel sayılı taşınmazlardaki ortaklığın satış sureti ile giderilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece, ortaklığın satış sureti ile giderilmesine karar verilmiştir.

Hükmü, davalı temyiz etmiştir.

Paydaşlığın (ortaklığın) giderilmesi davaları, paylı mülkiyet veya elbirliği mülkiyetine konu taşınır veya taşınmaz mallarda paydaşlar (ortaklar) arasında mevcut birlikte mülkiyet ilişkisini sona erdirip ferdi mülkiyete geçmeyi sağlayan, iki taraflı, tarafları için benzer sonuçlar doğuran davalardır.

Mahkemece paydaşlığın satış suretiyle giderilmesine karar verilmesi halinde satışın nasıl yapılacağının ve satış bedelinin ne şekilde dağıtılacağının hüküm sonucunda gösterilmesi gerekir.

Satışına karar verilen taşınmaz;

a)Paylı mülkiyet hükümlerine konu ise satış bedelinin paydaşların tapudaki payları oranında,

b)Elbirliği mülkiyeti hükümlerine tabi olması halinde satış bedelinin mirasçılık belgesindeki paylar oranında,

c)Hem paylı, hem de elbirliği mülkiyeti halinin bir arada bulunması halinde ise satış bedelinin tapudaki ve mirasçılık belgesindeki paylar nazara alınarak dağıtılmasına karar verilmesi gerekir.

Paydaşlığın (ortaklığın) giderilmesi davaları iki taraflı, taraflar için benzer sonuçlar doğuran davalardır. Bu davalarda davalı da davacı gibi aynı haklara sahiptir. Bu nedenle davacının paydaşlığın satış suretiyle giderilmesini istemesi davalıların aynen paylaşma istemesine engel teşkil etmez.

Davacı davasından feragat etse bile davalının davaya devam etmek istemesi halinde mahkemece davaya devam edilerek işin esası hakkında karar verilmelidir. Bu nedenle davacının davadan feragat beyanına karşı hazır bulunan davalılardan diyecekleri sorulmalı, davaya devam etmeyi istemeleri halinde yargılamaya devam edilmelidir.

Somut olaya gelince; davacı ... vasisi, 02.09.2014 tarihli 6. celsede 122 ada 5 parsel sayılı taşınmaza yönelik davadan feragat ettiğini beyan etmiştir. Davacının feragat beyanına karşı, duruşmada hazır bulunan davalının feragat hakkında diyeceklerinin sorulması ve davaya devam edip etmeyeceği konusunda açık beyanı alınarak sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken belirtilen husus gözetilmeden yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş, hükmün bu nedenle bozulması gerekmiştir.

Kabule göre de; dava konusu 122 ada 4 parsel ve 5 parsel sayılı taşınmazların tüm maliklerini gösterir güncel tapu kaydının getirtilerek bir karar verilmesi gerekir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, davalının temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, peşin yatırılan harcın istek halinde yatırana iadesine, 13.01.2016 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.     

Bu Yargıtay kararı, ortaklığın giderilmesi (izale-i şüyu) davasıyla ilgilidir. İşte kararın özeti ve önemli noktaları:

Dava Konusu: Davacılar, 122 ada 4 ve 5 parsel sayılı taşınmazlardaki ortaklığın satış yoluyla giderilmesini talep etmiştir.

Mahkemenin Kararı: Yerel mahkeme, ortaklığın satış yoluyla giderilmesine karar vermiştir.

Temyiz Eden: Davalı, yerel mahkemenin kararını temyiz etmiştir.

Yargıtay'ın Değerlendirmesi ve Bozma Nedenleri:

1. Ortaklığın Giderilmesi Davalarının Niteliği:

   • Bu davalar, paylı veya elbirliği mülkiyetine tabi taşınır/taşınmaz mallarda mevcut ortaklık ilişkisini sona erdirip ferdi mülkiyete geçmeyi sağlayan, iki taraflı ve tarafları için benzer sonuçlar doğuran davalardır.
   • Bu nedenle, davalı da davacı gibi aynı haklara sahiptir. Davacının satış yoluyla giderilmesini istemesi, davalının aynen paylaşma istemesine engel değildir.

2. Davacının Feragat Beyanının Sonuçları:

   • Yargıtay, ortaklığın giderilmesi davalarında davacının davasından feragat etmesi durumunda bile, davalının davaya devam etmek istemesi halinde mahkemenin davaya devam ederek esas hakkında karar vermesi gerektiğini vurgulamıştır.
   • Somut olayda, davacı vekili 122 ada 5 parsel sayılı taşınmaza yönelik davadan feragat ettiğini beyan etmiştir. Ancak mahkeme, duruşmada hazır bulunan davalının bu feragat hakkında diyeceklerini sormamış ve davaya devam edip etmeyeceği konusunda açık beyanını almamıştır. Bu durum, hükmün bozulma nedenlerinden biridir.

3. Satış Bedelinin Dağıtımı ve Tapu Kayıtları:

   • Mahkemece paydaşlığın satış suretiyle giderilmesine karar verilmesi halinde, satışın nasıl yapılacağının ve satış bedelinin ne şekilde dağıtılacağının hüküm sonucunda gösterilmesi gerektiği belirtilmiştir.
   • Satış bedelinin dağıtımı, taşınmazın paylı mülkiyet mi, elbirliği mülkiyeti mi, yoksa her ikisinin bir arada mı olduğuna göre değişir (tapudaki paylar, mirasçılık belgesindeki paylar).
   • Ayrıca, Yargıtay, hükmün bozulmasına ek olarak (kabule göre de), dava konusu taşınmazların tüm maliklerini gösterir güncel tapu kaydının getirtilerek bir karar verilmesi gerektiğini de belirtmiştir. Bu, doğru pay dağıtımının yapılabilmesi için önemlidir.

Sonuç:

Yargıtay, yukarıda belirtilen nedenlerle davalının temyiz itirazlarını kabul ederek yerel mahkemenin hükmünü BOZMUŞTUR. Mahkeme, davalının feragat beyanına ilişkin görüşünü almalı ve davaya devam edip etmeyeceğini belirlemeli, ayrıca güncel tapu kayıtlarını temin ederek satış bedelinin dağıtımını hükümde açıkça belirtmelidir.