Terk Nedeni ile Boşanma Davası
Eşlerden biri, evlilik birliğinden doğan yükümlülüklerini yerine getirmemek maksadıyla diğerini terk ettiği veya haklı bir sebep olmadan ortak konuta dönmediği takdirde hakkında boşanma davası açılabilir.
Davayı terk edilen açacaktır. Ancak davanın açılabilmesi için, ayrılığın en az altı ay devam etmiş veya devam etmekte olması lazımdır. Yani dava terk gününden itibaren altı ay sonra açılabilecektir.
Terk nedeniyle boşanma davası açılabilmesi için, terk edilen eş tarafından terk tarihinden itibaren dört ay geçtikten sonra aile mahkemesi tarafından eşine eve dön çağrısı (ihtar) yaptırması, ihtar kararının terk edene tebliğ edilmesi ve tebliğden itibaren iki ay geçmesi gerekir. Eşine eve dön çağrısı yapılmasını isteyen eşin aynı zamanda; eşine eve geri gelebilmesi için gerekli yol masrafını da göndermesi gerekmektedir. İhtar kararının tebliğinden itibaren iki ay geçmesine rağmen terk eden eş davet edilen konuta dönmezse, terk edilen eş tarafından terke dayanarak boşanma davası açılabilecektir.
Davaya hakkı olan eşin istemi üzerine hâkim, esası incelemeden yapacağı ihtarda terk eden eşe iki ay içinde ortak konuta dönmesi gerektiği ve dönmemesi halinde doğacak sonuçlar hakkında uyarıda bulunur. Bu ihtar gerektiğinde ilan yoluyla yapılır. Ancak, dört ay bitmedikçe ihtar isteminde bulunulamaz ve ihtarın tebliğinden sonra iki ay geçmedikçe dava açılamaz.
Diğerini, ortak konutu terk etmeye zorlayan veya haklı bir sebep olmaksızın ortak konuta dönmesini engelleyen eş de terk etmiş sayılır.
İhtar kararı talebinin terkten itibaren dört ay geçtikten sonra yapılması, terk edene tebliğ tarihinden itibaren iki ay geçmesi, bu süre içinde davalının (terk edenin) davacının (terk edilenin) yanına dönmemesi ve dönmemekte ısrar ettiğinin tespit edilmesi gerekir.
Davalıya ihtar kararı tebliğ edilmeden ve tebliğden itibaren iki ay geçmeden terke dayalı boşanma davası açılamaz, açılmış ise reddi gerekir. İhtar kararı basit yargılama usulüne tabidir. Evrak üzerinde inceleme yapılarak karar verilir. İhtar kararı ancak esas kararla birlikte temyiz edilebilir. İhtar yapılırken diğer eşe söz konusu konuta gelebilmesi için gereken masrafları (Geliş, gidiş için yol, nakliye vs.) ihtar kararını verecek mahkemece belirlenecektir.
Davalıya tebliğ edilecek ihtar kararında, tebliğden itibaren iki ay içinde davacının yanına dönülmediği takdirde, 4721 sayılı Türk Medeni yasanın 164'üncü maddesi uyarınca hakkında terk nedeniyle boşanma davası açılacağı husususun belirtilmesi gerekir. Bu husus belirtilmemişse terke dayalı olarak açılan boşanma davasının kabul edilmesi mümkün değildir.
lhtar kararında gösterilen ve tebliğden itibaren iki ay içinde terk eden eşin dönmesi istenilen evin oturulabilir nitelikte olması gerekir. İhtar kararında belirtilen evin, kararın tebliğinden itibaren iki ay içinde eşin eve dönebilmesi için hazır vaziyette bulundurulması, anahtarının gönderilmesi veya anahtarının bulunduğu yerin belirtilmesi gerekir.
Daha önce açılan ve reddedilip kesinleşen bir boşanma davasından en az dört ay sonra da bir ihtar gönderilebilir. TMK'nın 164. maddesinde belirtilen süre hâkim tarafından kısaltılamaz. ihtara uyarak eve dönen eşin eve kabul edilmemesi ihtarı geçersiz kılar.
Terk sebebine dayalı olarak açılan boşanma davasının reddedilebilmesi için, evi terk etmekte haklılık değil, eve dönmemekte haklı olmak icap eder. Terk nedeni ile boşanmaya karar verilebilmesi için, eve çağrılan eşin, haklı sebep yokken eve dönmediğinin kanıtlanması gereklidir.
Kadın da ihtar isteminde bulunabilir. Çünkü kanunda bu hak, sadece erkeklere tanınmış bir hak değildir. Eşlerin nikâhtan sonra fiilen birleşmemiş olmaları, şartları varsa, terk sebebi ile dava açmaya engel değildir.
