NİŞANLILIK
1-Nişanın Bozulmasının Sonuçları
a-Nişanın Bozulması Nedeni ile Maddi ve Manevi Tazminat Davası
Yetkili Mahkeme: Davalının yerleşim yeri mahkemesidir. Ancak kusurlu olarak nişan bozmanın haksız fiil olduğu düşünülürse davacının yerleşim yeri mahkemesi de yetkili olacaktır.
Açıklama:
1-Maddi Tazminat
Nişanlılardan biri haklı bir sebep olmaksızın nişanı bozduğu veya nişan taraflardan birine yükletilebilen bir sebeple bozulduğu takdirde; kusuru olan taraf, diğer tarafa dürüstlük kuralları çerçevesinde ve evlenme amacıyla yaptığı harcamalar ve katlandığı maddi fedakarlıklar karşılığında uygun bir tazminat vermekle yükümlüdür. Aynı kural nişan giderleri hakkında da uygulanır.
Tazminat istemeye hakkı olan tarafın ana ve babası veya onlar gibi davranan kimseler de, aynı koşullar altında yaptıkları harcamalar için uygun bir tazminat isteyebilir.
2-Manevi Tazminat
Nişan bozulması yüzünden kişilik hakkı saldırıya uğrayan taraf, kusurlu olan diğer taraftan manevi tazminat olarak uygun miktarda bir para ödenmesini isteyebilir.
Hukukumuzda genel olarak düzenlenmiş olan maddi ve manevi tazminat davaları yanı sıra; Medeni Kanun'da nişan bozmadan dolayı maddi ve manevi tazminat talebine yer verilmesinin sebebi, nişanlanma gibi olguların toplumda önemli ölçüde yer edinmesidir.
Burada böyle bir hüküm olmasa da genel hukuk kapsamında manevi tazminat davası ile de haksız nişan bozma sonucu tazminat istenebilir. Burada hakime takdir yetkisi tanınmıştır. Hakim yaşanılan yörenin özelliklerine örf ve adete uygun olarak münasip bir bedele hükmedecektir. Manevi tazminat bir miktar paranın ödetilmesidir. Takdir edilen miktar defaten ödenir. Nişanın bozulması sebebiyle istenecek manevi tazminat için; nişanın davalı tarafından bozma ile sonlandırılmış olması, tazminat isteyen nişanlının kişilik hakları ihlal edilmiş olması ve davalının kusurlu olması gerekmektedir.
b-Nişanın Bozulması Sebebi ile Hediyelerin Geri Verilmesi İstemine İlişkin Dava
Yetkili Mahkeme:Genel yetki kuralına göre davalının yerleşim yeri mahkemesidir.
Açıklama:
Nişanlılık evlenme dışındaki bir sebeple sona ererse, nişanlıların birbirlerine veya ana ve babanın ya da onlar gibi davrananların, diğer nişanlıya vermiş oldukları alışılmışın dışındaki hediyeler, verenler tarafından geri istenebilir.
Hediye aynen veya mislen geri verilemiyorsa, sebepsiz zenginleşme hükümleri uygulanır.
Hediyelerin geri istenmesini talep edecek olanlar kanun koyucu tarafından sınırlı olarak sayılmıştır. Bunlar; nişanlılar, ana baba ve onlar gibi davrananlardır. Bunlar dışındaki akrabalar hediyelerin geri verilmesini talep edemezler.
2-Nişanın Bozulmasına İlişkin Davalarda Zamanaşımı
Nişanlılığın sona ermesinden doğan dava hakları, sona ermenin üzerinden bir yıl geçmekle zamanaşımına uğrar.
Bu durum maddi ve manevi tazminat davaları ve hediyelerin geri verilmesinde de uygulanır. Ana, baba ve onlar gibi davrananlar için de bu zamanaşımı süresi geçerlidir.
( Hukuk Davaları Kitabı s. 51-54)